Een interview met Lenni Brenner

Dus in plaats van het vergroten van het respect voor joden, zoals de politieke zionisten eveneens claimen, zal de joodse staat dienen om de reactionaire krachten te versterken in wier belang het is de geest van antisemitisme levend te houden. Bovenal zal de staat ervoor zorgen dat die elementen van het judaïsme – gezien als een religie – naar de achtergrond worden geschoven, die universalistisch zijn in hun implicatie en toepassing, en in plaats daarvan zullen de splitsende kenmerken van de religie op de voorgrond treden – de riten en ceremonies die indien strikt nagevolgd uit zichzelf een afscheidingsmuur tussen joden en hun medemensen zullen opwerpen.
Morris Jastrow, Zionism and the Future of Palestine, The Fallacies and Dangers of Political Zionism, 1919

ZIO_nazism_Israel_cartoon_c_77

Er is bijna een eeuw verlopen tussen de profetische woorden van Jastrow en de herdruk van het boek van Lenni Brenner, Zionism in the Age of the Dictators: A Reappraisal (1983), die dit jaar verscheen. De anti-zionist Brenner, die zichzelf omschrijft als “een politiek activist en historicus”, heeft zich gespecialiseerd in de relatie tussen het zionisme en het fascisme en nazisme. Dat is slechts één aspect van de beweging die in de vorige eeuw tot zoveel ophef heeft geleid en nog steeds het Midden-Oosten onveilig maakt.

Brenner kwam in 1973 deze duistere kant van het zionisme op het spoor tijdens discussiegroepen aan de universiteit van Berkeley (Californië) van anti-zionisten. Daar ontmoette hij de zoon van Geoffrey Wigoder, een van de redacteuren van de Encyclopedia Judaica. In die encyclopedie had hij een artikel gelezen over het zogenoemde Ha’avara-Abkommen, een deal die de zionisten in 1933 met de nazi’s hadden gesloten ten tijde van een wereldwijde boycot tegen Duitsland. Zowel de Duitsers als de zionisten profiteerden van deze regeling die het effect van de boycot aanzienlijk verminderde. De komende tien jaar zou Brenner zich blijven bezighouden met deze periode.

Het boek van Brenner was een ware uitdaging voor de uitgever, die als de dood was dat er ook maar één vergissing in zou staan, want dan zouden de advocaten in de rij staan om hem aan te klagen. Vandaar dat Brenner hem fotokopieën bezorgde van alle documenten die hij had gebruikt. In 2002 publiceerde hij al deze bewijsstukken apart als een boek onder de titel 51 Documents, Zionist Collaboration with the Nazis. Naar aanleiding daarvan had hij in New York een interview met The Struggle Video News (TSVN), dat ik hier zal samenvatten.

Het zionisme na WW I

Tot 1942 waren er globaal twee stromingen in het politiek zionisme. De World Zionist Organization die zich wel kon vinden in het mandaatgebied dat tijdelijk door de Britten zou worden beheerd, en de zogenoemde revisionisten onder leiding Vladimir (Ze’ev) Jabotinski. In een eerdere opzet van de Volkenbond hoorde Transjordanië (het tegenwoordige Jordanië) ook bij het mandaatgebied Palestina, maar de Britten besloten dat deel aan de clan van de Hasjemieten te geven en zo werd Abdoellah koning van Transjordanië. Jabotinski kon daar niet mee leven, hij zag dat als een concessie aan de Arabieren die zo zouden kunnen worden gestimuleerd om meer land te eisen.

Dat alles was dus tot begin jaren veertig, toen smolten de stromingen samen tot één idee over een “Joods Gemenebest” en hield men niet langer de schijn op van het op papier minder gevaarlijke “joods thuis“. We hebben de afgelopen 66 jaar kunnen zien dat expansie het belangrijkste streven was van links en rechts in Israël. De huidige Likoedpartij is de directe erfgenaam van Jabotinksi (de vader van de huidige premier Netanyahu was de secretaris van Jabotinski) en Israël heeft nooit aangegeven waar de grenzen liggen, dus zelfs als de hele Westelijke Jordaanoever is ingepikt moeten we niet verbaasd opkijken indien men daarna vrolijk de Jordaan oversteekt om alsnog het hele gebied in te nemen.

Hoe kwamen de zionisten aan Palestina?

Er waren volgens Brenner drie manieren waarop joden omgingen met de omstandigheden in hun land van herkomst.

Ten eerste wilden de meeste joden in Oost-Europa gelijke rechten krijgen in het land waar ze woonden.
Ten tweede was er een aanzienlijke groep die daar niet op wilde wachten en voor het overgrote deel naar de Verenigde Staten emigreerde.
Ten derde was er het zionisme dat hun een eigen staat beloofde in Palestina. De achtergrond is zeer interessant. Palestina viel tot vlak na de Eerste Wereldoorlog onder Ottomaans gezag, maar de Britten waren voor de oorlog gebrand op joodse steun, vooral uit Amerika. Aangezien een groot deel van hen de discriminatie in Rusland was ontvlucht, zaten ze niet te wachten op samenwerking tussen de Britten en de Russen (deel van de Triple Entente), vandaar dat Palestina als beloning werd aangeboden. Brenner zegt ook dat deze constructie goed aansloot bij het Brits imperialisme, dat altijd lokale groepen had gebruikt om het gros van de bevolking in de koloniën onder de duim te houden – bijvoorbeeld in India de moslims tegen de hindoes, in Ierland de protestanten tegen de katholieken – en de zionisten zouden een dergelijke rol kunnen vervullen tegen de Arabieren.

De nazi’s

Al in juni 1933 was er een document waarin zionisten het op een akkoordje wilden gooien met de nazi’s. De strekking was volkomen duidelijk: wij zijn racisten en jullie ook, wij willen de joden in Palestina hebben en jullie willen van ze af. Dus wij moeten zaken kunnen doen.

In datzelfde jaar was de SS’er Leopold von Mildenstein zes maanden te gast bij de zionisten in Palestina. Mildenstein was het hoofd van een speciaal SS-bureau voor joodse zaken en een van zijn leerlingen was Adolf Eichmann, die diezelfde reis later zelf zou maken en bovendien Hebreeuws leerde, iets waar volgens Brenner zelfs joden een hekel aan hebben.

In 1937 werd een lid van de ondergrondse zionistische militie de Haganah naar Berlijn gestuurd om te onderhandelen met Eichmann. Deze man, Feivel Polkes, zorgde ervoor dat Eichmann de reis maakte, maar deze werd door de Britten tegengehouden, waarna de bijeenkomst met leden van de Haganah in Caïro plaatsvond. Polkes bood daarbij tevens aan te spioneren voor de Duitsers, onder andere met betrekking tot vindplaatsen van olie.

De fascisten

Mussolini, die zijn eigen versie van het Romeinse Rijk wilde bouwen, zag de Fransen en Britten als concurrenten en was daarmee een potentiële bondgenoot van de revisionistische zionisten. De Italiaanse leider zou ongetwijfeld minder zachtzinnig omgaan met die lastige inheemse bevolking als de Britten, was de gedachte van Jabotinksi. Niet dat hij Mussolini erg hoog had zitten, hij vond hem “een buffel”, maar er waren niet veel opties beschikbaar. Jabotinski was bovendien een vermaard taalkundige die vloeiend Italiaans sprak. In 1935 werd hij door de Italiaanse leider uitgenodigd en al snel kwam het tot samenwerking. Al in 1923 had Jabotinski de militante joodse jeugdbeweging Betar opgericht. Velen van hen konden zich prima vinden in het fascisme en werden getraind op de Zeevaartacademie in Civitavecchia, nabij Rome. Mussolini kwam ze zelfs persoonlijk feliciteren met hun resultaten.

De zionistische steun ging zover ver dat velen zelfs lid werden van de fascistische partij. En in die periode was ook de Italiaanse aanval op Ethiopië (toen Abessinië), waarbij Mussolini gebruik maakte van mosterdgas. De zionisten paradeerden echter mee tijdens de triomftochten die gehouden werden. En dit waren niet een paar randfiguren. De financiële man van de zionistische beweging, dr. von Weisl, omschreef het optreden van Mussolini als “een overwinning van het blanke ras op het zwarte“.

Hier zien we een pijnlijke parallel met het heden. De Volkenbond was indertijd niet bij machte het Italiaanse geweld te stoppen, hetgeen voor Hitler weer een aansporing was verder te militariseren. Net zoals de Verenigde Naties nu machteloos staan toe te kijken bij wat Israël en de Verenigde Staten uithalen.

Adolf en Benito

De samenwerking van de zionisten met Mussolini werd echter een probleem tijdens de Spaanse Burgeroorlog van 1936. Mussolini was bang dat indien de Spaanse arbeiders zouden winnen, ook de Italiaanse arbeiders in opstand zouden komen. Maar hij had de hulp van Duitsland nodig om Franco te steunen en daarom begon hij anti-joodse maatregelen te treffen. Tot dan toe moest hij weinig hebben van Hitler, fascisme was iets Italiaans en stond op een hoger cultureel plan dan het Germaanse nationaal-socialisme.

Merkwaardig genoeg waren het de joodse fascisten die zich tegen de andere joden gingen keren. Zij wilden bij het Italiaanse kamp blijven horen en gaven de joden de schuld van Mussolini’s draai, die was de schuld van joden die alleen maar kritiek hadden op het fascisme!

Voor Jabotinski zat er weinig anders op dan zich weer te richten op de Britten in Palestina. Pas toen hij in augustus 1940 overleed maakte een deel van zijn aanhang zich los en ging verder onder de naam Lehi, in het Westen vooral bekend als de Stern Gang, naar de oprichter Avraham Stern. Deze groep richtte toen een officieel verzoek aan de Duitse diplomatieke missie in Beiroet om aan de kant van de nazi’s te mogen strijden. Begin 1941 werd dit document persoonlijk afgeleverd, maar er kwam geen antwoord. Later dat jaar deed men het daarom opnieuw, het was dus niet het gevolg van een gril. Na de oorlog werden deze documenten teruggevonden in de Duitse ambassade in Istanboel.

Hongarije

Een heel ander voorbeeld. Nu in Hongarije. Rudolf Kastner was een joods-Hongaarse journalist die tegen het eind van de oorlog via onderhandelingen met de nazi’s een groepje door hemzelf geselecteerde joden vrij kreeg. De honderdduizenden joden die in Hongarije waren werden door hem echter niet gewaarschuwd. Het was volgens Brenner toen al duidelijk dat Duitsland de oorlog had verloren en in Hongarije was een groot deel van de bevolking helemaal niet blij met hun Duits-gezinde regering. Op z’n minst een deel van die joden had schuilplaatsen kunnen vinden bij de lokale bevolking, zoals overal in Europa gebeurde, als ze maar geweten hadden wat Kastner wist.

Kastner kreeg aanvankelijk een goede positie in Israël na de oorlog, maar in 1953 werd hij beschuldigd van collaboratie, bovendien had hij positieve verklaringen afgelegd over verschillende nazi’s tijdens de Processen van Neurenberg. Hij klaagde degene aan die dat naar buiten had gebracht, maar het proces keerde zich tegen hem en hij werd schuldig bevonden. In 1957 werd hij vermoord door Ze’ev Eckstein die onlangs nog een interview gaf over die gebeurtenissen en nog steeds geheimzinnig doet over degene die hem tot die moord had aangezet. Het was de eerste keer dat men in Israël publiekelijk geconfronteerd werd met het feit dat er zionisten hadden samengewerkt met de nazi’s.

De conclusie

Uiteraard werd en wordt Lenni Brenner aangevallen op de resultaten van zijn onderzoek. Maar zoals hij zegt: “Waar is het boek van de zionisten waarin zij aantonen dat zij joden hielpen?” Hij heeft talloze voorbeelden gevonden van individuele joden, maar juist het georganiseerde jodendom – dat dus wel in staat was een wereldwijde boycot tegen Duitsland te organiseren! – liet het vreselijk afweten. Hij heeft het zelfs over een prominente zionist die in Israël een speech hield waarin hij zei dat men zich niet zo druk moest maken over die joden in Europa, het ging om de zionisten, hier, daar moest men z’n energie in steken.

Toen in 1983 Brenners boek uitkwam was Menachem Begin minister-president en werd Yitzhak Shamir door hem benoemd als minister van Buitenlandse Zaken. Shamir was een van de leiders geweest van de reeds genoemde Stern Gang en had talloze terroristische aanslagen op zijn geweten, onder andere die op de Zweedse diplomaat Folke Bernadotte. Begin zelf was weer lid geweest van een andere terreurgroep, de Irgun, en was verantwoordelijk voor de aanslag op het Koning Davidhotel in 1946. Albert Einstein had in 1948 nog gewaarschuwd dat Begin een fascist was en dat men hem geen financiële steun moest bieden. Daarmee eindigt Brenner zijn boek Zionism in the Age of Dictators:

Er is geen beter bewijs voor het feit dat de erfenis van de zionistische samenzwering met de fascisten en de nazi’s, en hun onderliggende filosofieën, in het hedendaagse Israël nog voortleven.

In het interview vindt hij het moeilijk de juiste term te vinden voor hoe hij over het zionisme denkt. Het was in ieder geval “verraad aan de joden”. En met de meest recente ontwikkelingen in Israël, die elke dag nog iets erger worden, in het achterhoofd is wat hij zegt over het totale gebrek aan kennis over het eigen verleden bij het gros van de bevolking misschien wel het meest beangstigende. Het is nota bene in Auschwitz waar het bekende aforisme van de filosoof George Santayana te lezen is: “Wie de geschiedenis niet kent is gedoemd ze te herhalen.” Maar, verzucht Brenner,

Een van de meest schokkende dingen van het hedendaagse zionisme is hoe onwetend 99 van de 100 zionisten zijn over de geschiedenis van het zionisme.

Engelbert Luitsz

Het interview in zes (zeer korte) delen is hier te beluisteren.

Aangezien we tegen het einde van het jaar lopen, de tijd voor lijstjes, geef ik er hier eentje dat in grote lijnen mijn visie weergeeft op dit onzalige project. Geheel vrijblijvend uiteraard.

  • Bernard Lazare, L’Antisémitisme son histoire et ses causes (1894)
  • Morris Jastrow, Zionism and the Future of Palestine, The Fallacies and Dangers of Political Zionism (1919)
  • Noam Chomsky, The Fateful Triangle: The United States, Israel, and the Palestinians (1983, 1999)
  • Lenni Brenner, Zionism in the Age of the Dictators: A Reappraisal (1983, 2014)
  • Seymour Hersh, The Samson Option: Israel’s Nuclear Arsenal and American Foreign Policy (1991)
  • Ilan Pappe, The Ethnic Cleansing of Palestine (2006)
  • John Maersheimer & Stephen Walt, The Israel Lobby and U.S. Foreign Policy (2007)

10 comments for “Een interview met Lenni Brenner

  1. Mevr. Brandjes, Alkmaar
    December 22, 2014 at 9:56 pm
    • December 22, 2014 at 10:39 pm

      Ja, ik had het al voorbij zien komen. Hopelijk gaan de opbrengsten naar de gemartelde Palestijnse kinderen in Israëlische gevangenissen.

  2. Marion van Gaal
    December 22, 2014 at 10:34 pm

    Schokkende feiten, alweer een ontstaansgeschiedenis die het daglicht niet verdragen kon. Goed dat dit boek van Lenni Brenner herdrukt is.

  3. Aleid Blink
    December 23, 2014 at 10:40 am

    Ik wil aan het lijstje boeken over deze materie nog een toevoegen, nl. In de Naam van de Tora, de geschiedenis van de antizionistische joden, van de Canadees Yakov M. Rabkin. Daarin wordt ook veel verteld over de relaties tussen de Duitse nazi’s en zionisten. Over de geschiedenis van de joden in Hongarije werd mij al in 1997 in Israël verteld.

    En niet te vergeten het boek De Schaduw van de Ster van Peter Edel, die ook al jaren geleden hierover schreef. Het boek kreeg hier natuurlijk zeer negatieve kritiek en hem werd in de schoenen geschoven dat hij een antisemiet was, maar nooit is hardgemaakt dat wat hij daarin schreef onwaar was. Hijzelf noemt zich een antizionist. Nu wordt antizionisme ook wel voor verdekt antisemitisme aangezien, maar dat is een van die zwakke pogingen van verweer tegen de terechte kritiek bij gebrek aan beter.

    • December 23, 2014 at 11:42 am

      Ja, over Rabkin binnenkort meer. Als ik me goed herinner is de hetze tegen Peter Edel indertijd opgezet vanuit een enkel stukje in Trouw, dat door iedereen klakkeloos is nagepraat.
      Wellicht had Shlomo Sand er nog bij gemoeten, die fictie van een joods volk die door de zionisten in het leven is geroepen heeft voor enorm veel ellende gezorgd, evenals de uitvinding van het concept antisemitisme.
      Wat Brenner beschrijft in de jaren dertig zien we nu ook gebeuren in bijv. de Oekraïne, ook daar zijn joodse ultra-nationalisten bezig. Ook nu zijn de Breiviks de grote vrienden van Israël en ook nu zijn de Spinoza’s hun grootste vijanden.

  4. Aleid Blink
    December 23, 2014 at 5:33 pm

    Zijn niet eerder de zionisten voortgekomen uit de beweging die in Duitsland ontstond, van historici die, in de tijd van natiestaatvorming en het daaruit weer voortkomende nationalisme, op zoek gingen naar een mogelijkheid dit op het jodendom toe te passen en later daar zelfs een etnische betekenis aan gaven. Een onder hen stelde voor dat het joodse volk, dat ondanks de vele ellende die het te verduren had gehad, wist te overleden en daarom wel uitzonderlijk moest zijn en zich ver boven alle andere volken verhief. Een efficiënte manier om kwaad bloed te zetten. Het lijkt nu haast wel of zionisten daarvan een sport gemaakt hebben, wellicht uit wraak. M.a.w. precies dat waar het religieuze jodendom zich juist tegen keert en ook wat de basis vormt voor het nazidom met zin vele misdaden, en niet te vergeten nu de islamisten en het vervolg daarop, ISIS.

    Salomo zei het al, er is niets nieuws in deze wereld en ik voeg daaraan toe dat niemand moet denken dat hij daar te goed voor is. In mythes staan veel wijsheden.

  5. Egbert Talens, Zutphen
    December 23, 2014 at 10:59 pm

    Als het om boeken gaat die, direct dan wel zijdelings, verband houden met de ´moderne´ staat Israel, is de lijst welhaast eindeloos, wat op zich een teken aan de wand zou moeten zijn. En wie zich ook maar enigszins interesseert voor de politieke verwikkelingen in de Palestijnse regio kan het nauwelijks meer ontgaan, dat zich recent relevante ontwikkelingen voordoen, zoals verwoede discussies of debatten ter zake van de politieke erkenning van een staat in wording: Palestina. In mijn eigen (onbetekende) boek heb ik drie maal met nadruk hierop gewezen: dat De, de échte, en dé discussie nog moet beginnen (pag. 66, 115 en 284). Waarover? Nee, níet over Palestina, maar hierover: over de rechtmatigheid van het politiek-zionistische project Israël…
    In die zin zijn de huidige debatten over de erkenning van de staat Palestina een vertekening van de wáre achtergronden bij dit genoemde project, af te korten als p-zp, met als toevoeging: der Judenstaat…
    Het gewauwel, dan wel de quasi erudiete beschouwingen, ‘ten beste’ gegeven om die erkenning van Palestina als prematuur te duiden, is behalve zielig ook nog eens ziekmakend. Wie daarbij nog droge ogen kan houden, hetzij van pure ellende, hetzij van het lachen, heeft geen idee van het bestaan ván die wáre achtergronden. Op zich is dit zeker geen wonder; natuurlijk liepen en lopen die politieke zionisten niet publiekelijk rond te bazuinen wat hun onderneming precies inhoudt, maar een enkele keer wil iemand zich nog wel eens laten gaan, wanneer men ‘onder ons’ is; bijvoorbeeld zoals op een bijzondere bijeenkomst van ‘the Emergency Council of European Rabbis in Budapest, Hungary, January 12, 1952′. Daar werden stappen besproken voor een nieuw programma. Rabbi Emanuel Rabinovich spreekt de vergadering toe, en begint zijn toespraak met een cryptisch aandoende zin, die ik niet goed weet te vertalen: ‘As you know, we had hoped to have twenty years between wars to consolidate the great gains which we made from World War II, but our increasing numbers in certain vital areas is arousing opposition to us, and we must now Work with every means at our disposal to precipitate World War III within five years.’ Hij wijst op het doel waarnaar drie-duizend jaar lang zo eendrachtig is gestreden, en ‘waarvan de vervulling, eindelijk, zo aanwijsbaar binnen het bereik ligt, dat het zin heeft onze inspanningen, en onze voorzorg, met een factor tien te versterken…’

    Aangezien WO-III niet is uitgebroken — of het moet aan mijn waarneming zijn ontsnapt — zou je kunnen stellen, dat wij die uitspraken van rabbijn ER niet al te serieus hoeven nemen. Zoals ook zijn belofte ‘dat binnen tien jaar ons ras zijn rechtmatige plaats in de wereld zal innemen, met elke Jood een koning, en elke niet-jood (Gentile, says ER) een slaaf.’
    Hij wijst op het succes van de propaganda-campagne gedurende 1930, welke anti-Amerikaanse gevoelens in Duitsland losmaakte, terwijl tegelijkertijd anti-Duitse gevoelens in Amerika werden losgemaakt, met de Tweede Wereldoorlog als gevolg. En dat nu een gelijksoortige propaganda-campagne wordt gevoerd, over de gehele wereld…
    Zo draaft ER maar door; hij geeft aan dat dit programma tot WO-III zal voeren, destructiever dan alle voorgaande oorlogen. “Israel, natuurlijk, zal neutraal blijven, en als beide zijden geruïneerd en uitgeput zijn, zullen wij arbitreren en onze Contrôle Commissie naar alle vernietigde landen sturen. Deze oorlog zal voor altijd onze strijd tegen de ongelovigen (Gentiles) beëindigen.”
    De fantasieën van ER m.b.t. de wijze waarop een een eind gemaakt zal worden aan het blanke ras, zal ik u besparen. Niet echter de passage die nauwelijks voor tweeërlei uitleg vatbaar is:
    ‘ We may have to repeat the grim days of World War II, when we were forced to let the Hitlerite bandits sacrifice some of our people, in order that we may have adequate documentation and witnesses to legally justify our trial and execution of the leaders of America and Russia as war criminals, after we have dictated the Peace.  I am sure you will need little preparation for such a duty, for sacrifice has always been the watchword of our people, and the death of a few thousand Jews in exchange for world leadership is indeed a small price to pay.’
    Misschien is er iemand die, naar aanleiding hiervan, meent dat deze passages de indruk wekken dat wij hier met de Illuminati te maken hebben. Bravo of brava: aan het eind van zijn speech hanteert ER de volgende bewoordingen:
    ‘And so, with the vision of world victory before you, go back to your countries and intensify your good work, until that approaching Light when Israel will reveal herself in all het glorious destiny as the Light of the World.’ Illuminati means ‘Holder of the Light’.
    De laatste zes woorden komen mogelijk niet voor rekening van rabbijn Emanuel Rabinovich. Het woordelijke verslag van zijn, ER’s, speech, kwam ter beschikking van een Amerikaanse publicatie ‘Common Sense’, aangeleverd door Eustace Mullins, een autoriteit op het gebied van Marxistische samenzwering…

    Mij intrigeert vooral die vermelding dat ‘a few thousand Jews in exchange for world leadership is indeed a small price to pay’… Dit kan, in samenhang met the Hitlerlite bandits, nauwelijks op iets anders slaan dan op de Sho’a, c.q. de Holocaust.

  6. Aleid Blink
    December 24, 2014 at 10:54 am

    Op dit moment schiet me maar een gedachte binnen. Dat ook in de hoofden van rabbi’s vreemde, politieke gedachten heersen, die niet stroken met de leer die zij preken. De etiquettes die de huidige paus dezer dagen op de in het Vaticaan gevestigde curie plakte, passen goed bij deze rabbi’s c.s.

    • Egbert Talens, Zutphen
      December 24, 2014 at 1:05 pm

      Hmm,.., mijn gedachten gaan uit naar die instantie die hier, op deze blog, zo graag de passie preekt waar het haar gewéldige Israel betreft, en altijd en immer — zij het vaak in pover Nederlands — voor dit land een lans breekt. Tot nu zwijgt LN stil…
      Mark my words: nmbm is thans de tijd aangebroken waarop DE, dé, dan wel de échte discussie over het p-zp eindelijk kan gaan beginnen; een ‘discussie’ die ongeveer een generatie in beslag zal nemen. Rond 2040 is het met het p-zp, met der Judenstaat, met dít Israel, gedaan,ten koste van véle slachtoffers, onder wie opvallend veel Joden. Wie denkt dat de proponenten van dít Israel zich überhaupt interesseerden voor het lot van de Joden, heeft geen idéé waar het p-zp op uit was…

      • Aleid Blink
        December 24, 2014 at 4:46 pm

        Je bent niet de enige die dit verwacht. Ook uit Israël komt dit geluid. Het is zoals die oude Palestijn en Oost-Jeruzalem me zei: “Maakt u zich geen zorgen, de vrede komt heus wel, al is het over 100 jaar. De vraag die blijft is of die vrede er met of zonder zal komen. Van mij mag allebei, maar ik durf de wedden dat ln liever zonder wil, maar lieverkoekjes worden niet gebakken.

Comments are closed.