Jeruzalem, hoofdstad van Apartheid

jerusalem-panorama-dome-of-rock

Jeruzalem had al een permanente bewoning vanaf het eind van de kopertijd (ca. 3500 v.Chr.). Dat was 2500 jaar voordat koning David de stad op de Jebusieten, de oorspronkelijke bewoners, veroverde en er zijn hoofdstad van maakte. En archeologen stellen dat de locatie zelf nog veel ouder is: de stad is uiteindelijk ontstaan op een plek om offers te brengen. Wie de oudste rechten heeft is dus onduidelijk, maar in ieder geval niet de Israëlieten of de joden. Er zijn echter wel interessante parallellen met het moderne Jeruzalem te trekken.

Het was Mozes die de eerste joodse spionnen naar het land van Kanaän stuurde, 3000 jaar voordat de Mossad werd opgericht. Ze staan bekend als De Twaalf Spionnen uit het boek Numeri. Een van hen, Jozua, ontpopte zich als een nietsontziende massamoordenaar toen hij het land veroverde. Ironisch genoeg is de naam Jozua etymologisch dezelfde als Jezus.

En zij verbanden alles, wat in de stad was, van den man tot de vrouw toe, van het kind tot den oude, en tot den os, en het klein vee, en den ezel, door de scherpte des zwaards.
Jozua 6:21 (Statenvertaling)

Eind negentiende, begin twintigste eeuw stuurden de zionisten hun spionnen naar Palestina om te kijken hoe ze de kolonisatie het best konden aanpakken. Zo werd er al in 1902 een onderzoek ingesteld naar de beroemde Jaffa-sinaasappel. Men keek naar de productiemethoden, de eigenaren en de afzetmarkten in een van de eerste gedocumenteerde pogingen de Palestijnse economie over te nemen. Het is dan ook geen toeval dat de eerste serieuze confrontatie tussen joden en Palestijnen in 1921 in Jaffa plaatsvond.

Terug naar Jeruzalem. In de beruchte VN-resolutie 181 uit 1947, waarin een verdeelplan voor Palestina werd voorgesteld, werd Jeruzalem als een enclave aangeduid – een zogenoemd corpus separatum - die onder toezicht van de Verenigde Naties zou komen. In 1948 werd West-Jeruzalem echter door de zionisten ingenomen en al in 1950 werd de stad uitgeroepen tot hoofdstad van Israël, ook al wordt die status internationaal niet erkend en bevinden de meeste ambassades zich in Tel Aviv.

In 1967 werd ook Oost-Jeruzalem veroverd, met de Oude Stad waarin zich onder andere de Tempelberg, de Al-Aqsamoskee, de Rotskoepel en de Klaagmuur bevinden. In 1980 werd bij wet vastgelegd dat Jeruzalem de “eeuwige en ondeelbare hoofdstad van Israël” is. Die wet staat bekend als de Jeruzalemwet. Formeel wordt dit niet erkend door de Verenigde Naties, sterker nog, deze annexatie wordt gezien als een schending van het volkenrecht.

Sindsdien is Israël doorgegaan met het koloniseren van de stad. Palestijnen worden verdreven en joden nemen hun huizen in. De Al-Aqsamoskee word al jaren belaagd door het Israëlische leger, kolonisten en (staats)archeologen. Daarnaast is er vooral de afgelopen jaren steeds vaker sprake van gewelddadig racisme tegen de Palestijnse bevolking, waarvan het levend verbranden van Mohammed Abu Khdeir op 2 juli van dit jaar een angstwekkend voorbeeld was.

De Israëlische journalist Gideon Levy noemde Jeruzalem vandaag in zijn column “het Pretoria van Israël” en “de Israëlische hoofdstad van Apartheid”. Alleen in Hebron is de situatie nog erger. Daar wordt een enorme legermacht op de been gehouden om joden te beschermen. Althans dat is de officiële reden. In werkelijkheid werken de militairen samen met de kolonisten aldaar om het leven van de Palestijnen zo onaangenaam mogelijk te maken, in de hoop dat zoveel mogelijk “uit eigen vrije wil” zullen vertrekken.

De stad heeft volgens Levy niets weg van een hoofdstad:

De hoofdstad is alleen een hoofdstad in haar eigen ogen. De ondeelbare stad is een van de meest verdeelde steden in de wereld. De zogenaamde gelijkheid is een lachertje en men veegt de vloer aan met het recht. Vrije toegang tot de heilige plaatsen is er alleen voor joden (en ja, ook voor oudere moslims). En het recht op terugkeer bestaat alleen voor joden.

Levy voelt dat er een nieuwe, gewelddadige opstand broeit. Wanneer mensen voortdurend worden vernederd en arm gehouden, wanneer hun huizen worden ingepikt, wanneer ze worden verbannen en om het minste of geringste worden gearresteerd en opgesloten, moet het een keer tot een uitbarsting komen.

Zelfs tijdens de Palestijnse opstand of Intifada was het in Jeruzalem betrekkelijk rustig, ook al was er toen meer bewegingsvrijheid voor Palestijnen, zegt Levy.

De Palestijnen zijn dezelfde Palestijnen, maar de muren, de avondklok en de bezetting zijn anders. Er was toen minder terreur in Jeruzalem, waarmee de theorie dat de bezetting terreur tegengaat wordt ontkracht. Waarom? Omdat veel inwoners van de hoofdstad feitelijk graag Israëli zouden worden, maar Israël houdt dat tegen. Verenigd, verenigd – maar zonder Arabieren.

Hoelang zal men nog accepteren dat kinderen niet meer veilig naar buiten kunnen? Bang voor gewelddadige bendes, bang om gearresteerd te worden. Mensen worden verdreven en de gemeente pleegt geen onderhoud aan de Palestijnse wijken, zodat het leven er in alle opzichten moeilijker op wordt. Levy schetst een toekomstige situatie die net zo goed een herinnering kon zijn:

En dan zal terreur z’n kop opsteken. In reactie daarop zullen drones de hemel boven het vluchtelingenkamp Shuafat doorklieven, er zullen doden vallen in de straten van Azariyeh en gerichte moordaanslagen gepleegd worden in Beit Hanina; en er zal nog een afscheidingsmuur tussen de twee delen van de stad komen, om op zeker te spelen. Met een nationalistische burgemeester, een gewelddadige politiemacht en een regering voorgezeten door Benjamin Netanyahu, is er niets zo zeker als dat.

Tot zover Levy. Het is diep triest dat deze stad, met z’n grote belang voor joden, moslims en christenen, verworden is tot een naargeestig getto van een exclusief clubje racisten. En de kans dat het verder uit de hand loopt is niet denkbeeldig. De Al-Aqsamoskee is heilig voor alle moslims en als de plannen van sommige groeperingen in Israël doorgaan en er een nieuwe, joodse tempel wordt gebouwd op die plek, zal een reactie niet kunnen uitblijven.

Net als de naam Jozua heeft Jeruzalem een interessante etymologie: het tweede deel “zalem” zou overeenkomen met shalom in het Hebreeuws en salaam in het Arabisch. De naam wordt dan geïnterpreteerd als “stad van de vrede“. Volgens taalkundigen is dat een volksetymologie: een associatie met bekende klanken. Maar de gevoelsmatige betekenis die men toekent aan de naam zegt waarschijnlijk meer over de behoefte van het volk dan over de plannen van hun leiders.

Engelbert Luitsz

Gideon Levy, Jerusalem, the capital of apartheid

11 comments for “Jeruzalem, hoofdstad van Apartheid

  1. joost tibosch sr
    October 23, 2014 at 6:23 pm

    En dan te bedenken dat alle momotheistische gelovigen die joodse droom hebben overgenomen van het “Nieuwe Sion, waar alle volkeren in de goede toekomst samenstromen en samenleven” En nu hetoude Sion Jeruzalem hoofdstd van apartheid? Het misbruik wat Israel nu maakt van dat oude woord Sion met zijn agressief zionisme heeft al helemaal niets meer van dat op weg zijn om die toch ook menselijke grootse droom waar te maken..maar ook de islam lijkt te verharden in het “veroveren van dat oude Sion Jeruzalem”, zoals ook christenen dat weleer probeerden ? Je vraagt soms af waarom mensen eigenlijk idealen hebben? Om ze lekker onderuit te halen?

    • piterfries
      October 24, 2014 at 11:31 am

      Over welke idealen hebben we het.
      Een schrijver overweegt dat de joodse leefregels enerzijds bedoeld waren voor maximale bevolkingsgroei, anderzijds voor afzondering.
      Drie rabbi’s betogen daarnaast in een uitgebreid artikel dat inderdaad volgens de joodse leer alleen joden mensen zijn.
      Idealistisch lijkt dat dus allemaal niet, in de gangbare betekenis van het woord.

      • Aleid Blink
        October 24, 2014 at 3:10 pm

        piterfries
        Rabbi’s zijn ook maar gewone mensen die er naast kunnen zitten. Een ideaal is slechts een voorstelling van iets fraais. En zoals we weten, heeft lang niet iedereen dezelfde smaak. En idealisme is ook maar een geloof.

    • Aleid Blink
      October 24, 2014 at 3:02 pm

      joost tibosch sr, Mensen dromen graag van een mooie toekomst en mensen denken in beelden. Wat is een mooier droombeeld dan een heilige stad en daar is dan ook niets mis mee. Het gaat mis als men dit soort verhalen als feiten gaat beschouwen en een daadwerkelijke stad de naam heeft van het droombeeld – ik weet niet wat er eerder was, het beeld plus naam of de stad en ik zou graag willen weten welke betekenis die naam had. En als men dan denkt dat die stad, vanwege die naam, van jou is en terugveroverd moet worden, dan is de verwarring totaal. Dat is wat er gaande is. De naam Israël voor een land is ook zottigheid.

      Mensen hebben blijkbaar veel over om de idealen die zij zich in het hoofd gehaald hebben, te verwezenlijken. Hopelijk worden ze op een dag wakker en ontdekken ze dat ze hebben ingezet op illusies. Wat een desillusie moet dat zijn.

  2. piterfries
    October 24, 2014 at 11:26 am

    Hoe joden alles doen om waarheden waarvan zij niet gediend zijn de kop in te drukken zie je weer eens aan de hetze die het CIDI heeft ontketend tegen Broertjes.
    De man zegt wat gewoon waar is, dat na 1945 Nederlanders ongehinderd naar Palestina konden vertrekken om daar Britten en Palestijnen te verjagen.
    De bijbehorende bloedbaden noemt hij niet eens, zoals het wreed vermoorden van Britse soldaten, of Deir Yazzin, Ramle en Lod.
    Het IS halsafsnijden is humaan vergeleken met wat zionisten Britse soldaten aandeden.
    Het verjagen van de Palestijnen lijkt niet veel af te wijken van het verjagen van Koerden en Yezidi’s.
    Gelukkig zijn er steeds meer mensen die niet in de CIDI praatjes trappen.

    • Aleid Blink
      October 24, 2014 at 3:14 pm

      piterfries
      Het zijn heus niet alleen joden die dat doen en CIDI is lang niet alle joden. Ik ben van mening dat het altijd contraproductief is mensen op een hoop te gooien. Bovendien geldt ook dat als barbaars.

  3. joost tibosch sr
    October 24, 2014 at 5:32 pm

    Niet moeilijk te begrijpen welk toekomstbeeld u hebt. Succes ermee, ik laat me daar met al mijn realiteitszin, hoe moeilijk het ook is idealen te verwezenlijken, niet in meeslepen . Het lijkt soms zelfs makkelijker om er een puinhoop van te maken. Het vervelende van mensen itt dieren, die hen in de evolutie voorafgingen, is namelijk dat ze dat met hun armzalig vrije willetje nog kunnen ook, en heel goed kunnen! Met een recente WOII etcetc en atoombewapening hoeft dat niet bewezen te worden. Maar ondanks dat.kwam na die WOII de Verklaring van de Rechten van de Mens. Die ook maar kapotscheuren?..

    • Aleid Blink
      October 24, 2014 at 6:35 pm

      joost tibosch sr, Het is niet duidelijk tot wie u zich richt, maar als het tot mij is dan kan ik u direct geruststellen, natuurlijk koester ook ik idealen, maar ik weet ook dat ik die niet kan bevechten, al hoop ik wel aan hun verwerkelijking bij te dragen. Ik ben geen cynicus.

  4. Aleid Blink
    October 25, 2014 at 10:42 am

    joost, Ik heb nog wat verder nagedacht over idealen en begon steeds minder te begrijpen wat dat begrip eigenlijk inhoudt. Ik denk dat het vooral gaat om de wens om of de hoop op een ideale toestand. Dat lijkt me nogal vruchteloos, oftewel illusoir. Dit betekent niet dat het verkeerd is om een ideale toestand voor ogen te hebben en daarnaar te streven, zelfs al weet je dat je die nooit zult bereiken. Als persoonlijk voorbeeld deze toestand. Mijn oude man is bezig steeds verder af te takelen en in mijn ogen zou de ideale toestand zijn dat zijn lichaam sterft voordat zijn geest dood is. En dat wij het tot dat moment samen een beetje prettig kunnen hebben. Het enige wat ik kan doen om dat te bereiken is goed voor ons beiden zorgen en streven naar een zo harmonisch mogelijke atmosfeer in huis, waar ik mij natuurlijk ook prettig bij voel. Een bescheiden ideaal dat de mogelijkheid inhoudt dat het enigszins zal lukken. Maar de omstandigheden zouden dan ook een beetje moeten meewerken. Daar kan ik alleen maar op hopen, maar ik ben me wel bewust dat dit niet de gemakkelijkste weg is. Niemand wil een puinhoop. Die ontstaat uit onmacht.

  5. joost tibosch sr
    November 7, 2014 at 2:02 pm

    Aleid. Je weet nu nog veel beter dan ik dat jouw dagelijkse inzet om het leven met je man “overeind” (de oorspronkelijke betekenis van verrijzens!) te houden in al je vechtende onmacht betekent. Ook ik had zo’n periode..en weet met al mijn toenmalige onmacht nu ook dat ik er uiteindelijk niet slechter op geworden ben. Toch weet jij ook evengoed als ik dat er ook mensen zijn/waren die er in onbenul, soms zelfs bewust, en elkaar opjuttend zelf een puinhoop van maken/maakten. Dan raken ze niet alleen zelf onder hun menselijke maat, (“in het graf”) maar slepen anderen ook nog eens mee.

  6. Aleid Blink
    November 7, 2014 at 7:34 pm

    joost, dank voor je woorden. Ik vermoed dat een vrouw in zo’n situatie minder onmacht voelt, gewend als zij is aan zorgen. Ik doe wat ik kan om het leven voor ons beiden zo prettig mogelijk te houden en heb daar ook plezier in. Vooral omdat mijn man er duidelijk zichtbaar gelukkig mee is. Het lastigste is dat je voortdurend weer moet bijstellen. Ik doe het allemaal maar enigszins luchthartig. Dan blijft het draagbaar en dragelijk.

Comments are closed.