Er komt misschien nooit vrede

tom-phillipsHet Britse Prospect Magazine is altijd goed voor interessante achtergrondartikelen. Ook zij maakten de balans op van hun publicaties in 2012 en kwamen met een top 10. Twee daarvan gaan over Israël/Palestina. Een hoge score gezien het feit dat Prospect Magazine niet speciaal gericht is op het Midden-Oosten.

Het eerste artikel is een analyse van de situatie in Palestina. Tom Phillips is de voormalige Britse ambassadeur voor Saoedi-Arabië en Israël. Na zes jaar dienst gedaan te hebben in de regio nam hij afscheid met de overtuiging dat de kans op een oplossing alleen maar verder weg lijkt te zijn. Met tien spelregels geeft hij aan waar volgens hem de schoen wringt.

Het tweede is van de historicus Gershom Gorenberg. Het gaat over de ultraconservatieven in Israël en hun invloed op de politiek.
Vandaag deel 1 over het stuk van Phillips.

Er komt misschien nooit vrede

Zijn eerste spelregel komt neer op de wet van Murphy: alles wat verkeerd kan gaan, gaat ook verkeerd. Phillips verwijst onder andere naar de operatie Gegoten Lood eind 2008 begin 2009, toen de nieuwe president – Obama – nog niet geïnstalleerd was en machteloos moest toekijken. Direct na de operatie waren er verkiezingen in Israël waarbij rechts een grote overwinning behaalde. Hetzelfde patroon zien we nu: na operatie Wolkkolom van vorige maand stegen (extreem-)rechts en de racistische religieuze partijen in Israël meteen in de peilingen voor de verkiezingen later in januari. Ik geloof zelf niet in een ongelukkige samenloop van omstandigheden, aangezien het voorbereiden van dergelijke operaties veel tijd kost. De Israëlische strategen maken goed gebruik van sociaal-psychologische wetten die het gedrag van mensen voorspellen die onder druk komen te staan. Obama heeft gedurende zijn eerste termijn ook bewezen dat hij geen serieus werk wil maken van een rechtvaardige oplossing van het conflict.

Verder verwijst Phillips naar de Declaratie van Venetië uit 1980. Dit was een verklaring van de Europese Unie waarin duidelijk werd gesteld dat er werk gemaakt moet worden van de situatie waarin de Palestijnen verkeren.

Er moet een rechtvaardige oplossing komen voor het Palestijnse probleem, dat niet alleen een probleem van vluchtelingen is. Het Palestijnse volk, dat zich bewust is dat het als zodanig bestaat, moet een positie krijgen, door een toepasselijk proces binnen het kader van een alomvattend vredesovereenkomst, waarin het volledig in staat is het recht op zelfbeschikking uit te oefenen.

Deze declaratie werd door de Verenigde Staten verworpen. Niets nieuws onder de zon daar, maar het betekende volgens Phillips wel dat internationaal de waarnemers de schellen van de ogen vielen. Iets wat we misschien pas duidelijk zagen in 2012 toen Israël, de Verenigde Staten en nog een paar landen zich isoleerden van de internationale opinie door tegen de statusophoging van Palestina te stemmen. Het is een zeer langzaam proces dat uiteraard in het nadeel is van de Palestijnen, aangezien Israël in de tussentijd doorgaat met bouwen en moorden.

Phillips heeft ook een argument dat op het eerste gezicht wreed lijkt, maar dat misschien wel het meeste realistische standpunt is. Hij zegt dat de hulp van de internationale gemeenschap aan de Palestijnen de bezetting in feite geholpen heeft, doordat het de scherpe randjes van het verzet heeft afgehaald. Zonder steun zou Israël de volledige verantwoordelijkheid dragen voor wat er in de bezette gebieden gebeurt en dat zou ongetwijfeld een andere uitkomst opleveren.

Over het gebrek aan steun vanuit de Arabische landen zegt Phillips dat het vooral in het belang van Israël is om te komen tot een tweestatenoplossing. De Arabieren zien het als de inval van de zionisten als de kruisvaarders van weleer, een koninkrijk dat uiteindelijk weer zal verdwijnen. Dus de Arabieren hebben alle tijd.

Maar, zo eindigt hij, “dit is het meest complexe conflict dat ik ken”.

Het zou een joods en Arabisch probleem kunnen zijn, maar het is een Griekse tragedie. Als je alle bovenstaande spelregels samenvoegt kan er geen goed uitkomst volgen. Ik hoop dat ik het verkeerd heb.

De recente ontwikkelingen zullen zeker geen verandering hebben gebracht in zijn visie.

Engelbert Luitsz

Tom Phillips: There may never be peace

 

1 comment for “Er komt misschien nooit vrede

Comments are closed.