Het Israëlisch fascisme komt steeds dichterbij

Uri Avnery

Uri Avnery

Het rechtse blok dat in januari de verkiezingen in gaat in Israël verliest alleen wat stemmen aan extreem-rechts. De recente operatie Wolkkolom, de ophoging van de VN-status van de Palestijnen en de reactie daarop – duizenden woningen bouwen op de bezette Westelijke Jordaanoever en in Oost-Jeruzalem, en het annexeren van het gebied E1, waardoor de Westelijke Jordaanoever in tweeën wordt gesneden – hebben rechts Israël alleen maar gesterkt in de overtuiging dat de Palestijnen moeten verdwijnen. Internationaal is er steeds meer verontwaardiging over het gedrag van Israël, tot in de Verenigde Staten toe, maar of er echt stappen worden ondernomen om een einde te maken aan deze gevaarlijke ontwikkeling blijft de vraag.

Zoals ik al eerder schreef is de relatie tussen zionisme en fascisme bepaald niet nieuw. Al in 1934 schreef de journalist William Zukerman daar stukken over. Het is de zionistische propaganda lang gelukt het item taboe te verklaren, maar de laatste jaren lijkt hier toch duidelijk verandering in te komen. In de Verenigde Staten geven ook steeds meer prominenten toe dat ze geen kritiek op Israël kunnen geven zonder hun carrière in gevaar te brengen. Voor een buitenstaander lijkt dit een overduidelijk geval van misplaatste loyaliteit, aangezien de zionisten nooit het gezicht van de joden wereldwijd waren. Ooit waren er stromingen die je als cultureel of zelfs spiritueel fascisme zou kunnen omschrijven. Dat doen we niet meer, omdat de excessen van het fascisme van dien aard waren dat elke associatie met het fascisme afgezworen dient te worden. Hetzelfde kunnen we van het zionisme zeggen. Tot het eind van de jaren 1930 was er nog enig onderscheid tussen verschillende zionistische stromingen, maar vanaf het Biltmore Programma van 1942 waarin werd besloten tot een joodse staat waarin geen plaats was voor andersdenkenden, was links en rechts verenigd in een gemeenschappelijk streven. Het zal nog wel enige tijd duren voordat men zal inzien wat de schade is die het politiek zionisme het jodendom en de Palestijnen heeft aangedaan, daarvoor was de indoctrinatie die decennia lang schaamteloos de holocaust heeft uitgebuit te sterk.
Maar zoals de journalist Gideon Levy en anderen meermaals hebben opgemerkt is het voortschrijdend fascisme misschien wel het beste dat Palestina kan overkomen. Als uiteindelijk het masker valt en ook het Westen eindelijk niet langer de ogen kan sluiten voor het onrecht en het gevaar voor de wereldvrede die deze paranoïde staat op zijn geweten heeft, moet er echt iets gaan veranderen zou je zeggen. De steun die Israël ontvangt van messianistische christenen is al even onheilspellend. Dat Israël een stemming voor een Palestijnse staat van 138 tegen 9 in de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties naast zich neerlegt en toch blijft roepen dat het een democratisch land is, geeft natuurlijk te denken. Minder bekend is dat er ook een stemming volgde over het nucleaire arsenaal van Israël, het toelaten van inspecteurs en het tekenen van het non-proliferatieverdrag. Deze resolutie werd aangenomen met 174 tegen 6 stemmen, met slechts 6 onthoudingen. Maar ook dat mocht niet baten. Israël bepaalt zelf wel wie het toelaat en wat het laat zien. Behalve als het om Iran gaat natuurlijk, dan zal een enkele resolutie voldoende zijn om het land aan te vallen, met alle gevolgen van dien voor de bevolking en de regio.

Uri Avnery is een oudgediende in Israël. Hij kwam in 1933 vanuit Duitsland naar Palestina, sloot zich aan bij de terreurbeweging Irgoen en evolueerde gaandeweg tot een zeer linkse criticus van een Israël dat hij met rasse schreden op een uitgesproken fascistisch doel zag afstevenen. In 1993 richtte hij de vredesbeweging Gush Shalom op, als reactie op de desastreuze Oslo-akkoorden.
Enkele jaren geleden – in het kader van zijn memoires, hij is reeds 89 – schreef hij een artikel met de veelzeggende titel “De opkomst van het fascisme in Israël”. Hij herinnert zich nog de periode in Duitsland, waar hij de ommekeer meemaakte toen Hitler aan de macht kwam. Steeds meer uniformen, steeds vaker de Hitlergroet, ook op school, steeds meer beperkingen voor hen die  niet volledig achter de nieuwe ideologie stonden.
Hoe kon een volk van “denkers en dichters” zich achter die perfide leer scharen, zoals de ratten achter de rattenvanger van Hamelen aanliepen? En de logische volgende vraag is dan ook: kan dat hier (in Israël) ook gebeuren? Hij verwijst naar de tentoonstelling Hitler und die Deutschen die in Berlijn liep. Ook in Duitsland breekt men zich nog steeds het hoofd over hoe dit kon gebeuren. De vernedering van het Verdrag van Versailles, de enorme werkloosheid en armoede hebben een rol gespeeld, maar betekent dat automatisch dat mensen zich overleveren aan de meest gruwelijke vorm van xenofobie? En Israël heeft niets wat lijkt op het Verdrag van Versailles, het is juist altijd financieel, politiek en militair gesteund door de Europese landen in het kielzog van de Verenigde Staten. En toch:

Er gaat – bijna letterlijk – geen dag voorbij zonder dat een groep leden van de regering een racistische wet opstelt.

Als voorbeeld noemt hij de wet die het niet-burgers van Oost-Jeruzalem (=Palestijnen) verbiedt als toeristische gids op te treden. Bij het bezetten van Oost-Jeruzalem kregen alleen joden het volle burgerschap, de anderen – die daar al generaties lang hadden gewoond – kregen de status van ‘permanente residenten’, zonder de rechten die de joden ten deel vielen uiteraard. Avnery stelt dat de Weimarrepubliek in Duitsland niet werd omvergeworpen door de nazi’s, doch dat er door gebrek aan leiderschap een vacuüm ontstond dat door de nazi’s werd opgevuld. Dit ziet hij ook in Israël gebeuren. Niet door economische malaise, maar door het apathische gedrag van de Israëlische burgers die weigeren zich rekenschap te geven van de situatie die de zionisten hebben gecreëerd.

Voor de tweede keer in mijn leven zal ik misschien de ineenstorting van een republiek beleven.

Avnery schreef het artikel twee jaar geleden. Sindsdien wijzen alle symptomen die Israël heeft tentoongespreid op de juistheid van zijn analyse. Welke krachten nodig zijn om de Israëlische democratie te genezen van haar verlamming is niet helder; dat het de verkeerde kant op blijft gaan – in een rechte lijn van Zukerman tot Avnery – is pijnlijk duidelijk.

Engelbert Luitsz

Uri Avnery: The Rise of Fascism in Israel

Update 10 september 2013, Avnery’s verjaardag:
De zionistische beweging Im Tirtzu werd door een aantal activisten ‘een fascistische beweging’ genoemd. Im Tirtzu stapte naar de rechter maar verloor.
Ha’aretz, Rejecting bulk of libel suit, court rules Im Tirtzu movement can be likened to Fascism
Noam Sheizaf, Jerusalem Court: Okay to call Im Tirtzu a ‘fascist group’

6 comments for “Het Israëlisch fascisme komt steeds dichterbij

  1. December 22, 2012 at 6:45 pm

    Vind het nogal een onzin verhaal. Israël is nog steeds een democratie en daar past geen fascisme in.

  2. December 22, 2012 at 8:03 pm

    Ja, huizen bouwen, dat is het kenmerk van fascisme.

    Niets is dodelijker:
    http://likud.nl/2012/12/het-dodelijke-israelische-huis/

  3. Egbert Talens
    December 22, 2012 at 11:46 pm

    Met wegkijken zijn ongewenste situaties nog nooit opgelost of de wereld uitgeholpen. Een vorm van ‘wir haben es nicht gewusst’ — zoals in zekere zin de reacties van janfreak en Likoed Nederland getypeerd kunnen worden — is wellicht de enige redding tegenover een voorstelling van zaken als hier naar voren wordt gebracht. Behalve Uri Avnery en ver vóór hem William Zukerman, zijn er nog vele anderen geweest die een waarschuwend geluid inzake het politiek-zionistische project — der Judenstaat — naar voren brachten, zoals bijvoorbeeld Hannah Arendt. En Yeshayah Leibowitz, notabene ooggetuige par excellence want staatsburger van Israel, en landgenoot van Avnery.
    Wegkijken, omdat men te sterk met commentaren wordt geconfronteerd die botsen met eigen opvattingen, welke door middel van wishful thinking gekoesterd worden, om zo een schild te vormen tegen nare en ongewenste geluiden, en degenen die deze geluiden naar voren durven brengen af te schilderen als schurken en addergebroed, antisemieten en als het eigen Joodse critici betreft de term nestvervuilers te hanteren. Alles liever dan een serieus oor te luisteren te leggen met betrekking tot datgene wat men niet wenst te horen, te geloven, voor mogelijk te houden… Onwillekeurig duikt bij mij hier dat beeld op van die drie aapjes, die ogen en oren en mond bedekken: horen zien en zwijgen, heet dit groepje, en het is al vaak van toepassing geweest op situaties zoals die zich al geruime tijd in de Palestijnse regio hebben voorgedaan; langer dan de staat Israel bestaat zelfs…

    Wie de url, die Likoed Nederland vermeldt, opent, krijgt wel het artikel van Daniel Greenfield te zien, maar niet de 26 reacties die daarna kwamen. De 25e is van mijn hand, dus wie wil kan terecht op: POLITIEK. DE JAAP.NL 18-12-2012 Zoeken onder Daniel Greenfield: Het dodelijke Israëlische huis. Eventueel kan deze url u bij De Jaap brengen, alwaar een artikel staat via welke u dan bij Greenfield kunt komen: Israël verwurgt de Palestijnse staat, en zichzelf | DeJaap Helemaal onderaan staan gerelateerde artikelen, waaronder mogelijk die van Greenfield.
    Likoed Nederland is niet zo vriendelijk u die info te verschaffen; for obvious rasons, zullen we dan maar denken.

  4. December 23, 2012 at 1:41 pm

    De zwarte piet wordt hier weer bijzonder eenzijdig bij Israël gelegd.
    Joden en Palestijnen hebben hetzelfde probleem, namelijk hun extremisten, zolang beide partijen hun idioten niet onder controle krijgen is elke poging vrede te bewerkstelligen gedoemd te mislukken.

  5. likoednederland
    December 23, 2012 at 3:34 pm

    @Fulpsvalstar

    Zo is het. Waarbij aangetekend mag worden dat dit geldt voor 88% van de Palestijnen, die blijken volgens een recente opiniepeiling meer geweld te willen.

  6. Egbert Talens
    December 23, 2012 at 5:35 pm

    Excuses. De url die ik meende meegestuurd te hebben, werkte niet als zodanig. Kennelijk moet dat anders. Ook zaten er twee tikfouten in mijn bericht; de voornaam van Leibowitz is Yeshayahu, maar de u bleef achterwege, helaas. En bij ‘for obvious reasons’ viel de e in reasons weg. Ik had teveel haast waarschijnlijk. Slechte zaak.
    En wat de laatste zin van het eerste deel van mijn bericht betreft, die zin bevalt mij niet helemaal. Ik formuleer hem hier nog een keer, maar dan heel even anders:
    …, en het is al vaak van toepassing geweest op situaties in de wereld, en nu dus ook op situaties zoals die, welke zich al geruime tijd in de Palestijnse regio hebben voorgedaan; langer dan het bestaan van de staat Israel zelfs…

Comments are closed.